Predyktory sukcesu – co naprawdę decyduje o osiągnięciach w nauce, sporcie, polityce i sztuce
Biolog i dziennikarka naukowa Irina Yakutenko analizuje, co badania mówią o wspólnych cechach ludzi osiągających sukces w czterech dziedzinach: polityce, sporcie, nauce i zawodach twórczych. Wbrew powszechnym przekonaniom o decydującej roli talentu i ciężkiej pracy, najsilniejszym predyktorem sukcesu okazuje się status socjoekonomiczny rodziny – zamożność i poziom wykształcenia rodziców. Przez całą dyskusję przewija się efekt Mateusza: istniejące przewagi są systematycznie wzmacniane przez hierarchiczne struktury instytucjonalne, selekcję wewnątrzpartyjną, dynastyczność, efekt względnego wieku w sporcie czy prestiż uczelni w środowisku akademickim. Prowadząca wskazuje, że talent jest koniecznym minimum, lecz nie czynnikiem decydującym, i apeluje o tworzenie realnych ścieżek awansu dla utalentowanych osób z mniej uprzywilejowanych środowisk – zamiast pozornego wyrównywania szans przez obniżanie wymagań.