Osiem lat pracy z głową: jak terapia i rozwój osobisty zmieniły całe moje życie

Punkt wyjścia: dlaczego zdecydowałam się na terapię

Decyzja o rozpoczęciu pracy z psychologiem zapadła w 2019 roku, podczas studiów magisterskich z Data Science na Ukraińskim Uniwersytecie Katolickim. Na wydziale psychologii studiowały bliskie znajome, a jedna z nich twierdziła, że pierwsze pieniądze, jakie zarobi więcej, zainwestuje właśnie w psychoterapię. Choć sens tego rozwiązania był na początku niejasny, pojawiły się wewnętrzne przesłanki do zmiany.

Osobiste powody były konkretne:

Niekontrolowana emocjonalność – z natury choleryczny temperament, wybuchy emocji, krzyk, płacz, szczególnie widoczne jeszcze w szkole.
Niestabilność wewnętrzna, która utrudniała komunikację z innymi ludźmi.
Liczne lęki i wewnętrzne zakazy – poczucie, że pewnych rzeczy "nie można" sobie pozwolić.

Do podjęcia decyzji przyczyniły się trzy czynniki: obecność psychologów w otoczeniu, obniżona cena sesji dla studentów (400 hrywien) oraz naturalna skłonność do samobadania i eksploracji siebie.

Pierwsze lata: schematerapia i terapia poznawczo-behawioralna

Pierwsza specjalistka pracowała w podejściu schematerapii i terapii poznawczo-behawioralnej (CBT) – jedynej metody uznawanej w USA za wystarczająco skuteczną, by była objęta ubezpieczeniem zdrowotnym. Współpraca trwała rok, później kontynuowana online po przeprowadzce ze Lwowa do Kijowa.

Sesje były emocjonalnie wymagające – dotykały doświadczeń z dzieciństwa, źródeł traumy i przyczyn bieżącego bólu. Mimo wiary w regularność procesu, realny efekt pojawił się dopiero po około dwóch latach pracy. Obejmował on:

lepsze rozpoznawanie własnych emocji (strach, wstyd, poczucie winy),
powstanie "przestrzeni czasowej" między zdarzeniem wywołującym emocję a reakcją – czyli możliwość świadomego wyboru odpowiedzi, a nie automatycznego powielania wyuczonego wzorca.

Terapia a wielkie zmiany życiowe

W trakcie pracy z dwoma kolejnymi specjalistkami (druga sesja kosztowała już dwa razy więcej, bez zniżki studenckiej) doszło do przełomowego wydarzenia: rozwiązania dwuletniego konfliktu z ojcem, który wcześniej wyrzucił ją z domu. Terapia doprowadziła do wewnętrznej gotowości na pojednanie, do którego ostatecznie doszło w święta Bożego Narodzenia.

Kilka miesięcy później poznała swojego przyszłego męża. Wcześniej związki z mężczyznami układały się trudno z powodu silnego poczucia niskiej wartości – wybierani byli partnerzy "niedopasowani" do tempa i ambicji, bo odważniejszy wybór wydawał się niedostępny. Mężczyzna, który spełniał wszystkie wypisane wcześniej kryteria (zgodność 10 z 10), początkowo wzbudzał zbyt duży respekt, by się do niego zbliżyć – odwaga przyszła dopiero po pojednaniu z ojcem.

Inne efekty tego etapu terapii:

ukształtowanie zdrowych granic osobistych i umiejętności mówienia "nie",
kontakt z własnymi potrzebami i odróżnienie ich od celów "społecznie pożądanych" (np. praca w Google wynikała bardziej z chęci zdobycia uznania ojca niż z autentycznego pragnienia),
zrozumienie, że szybki rozwój i bycie generalistą są ważniejsze niż prestiż wielkiej korporacji.

Po zejściu się z partnerem, który miał podobne doświadczenie terapeutyczne, potrzeba dalszej pracy z tym konkretnym terapeutą naturalnie wygasła.

Coaching jako uzupełnienie terapii

Po terapii nastąpił kilkuletni (około trzech lat) etap pracy z coachką, która łączyła coaching, mentoring i elementy psychoanalizy. Powodem zmiany było poczucie, że terapia zbyt często wymaga "zanurzenia się na dno emocji" i wielodniowego odbudowywania się po sesji – proces trudny dla osoby o silnej emocjonalności.

Różnica między terapią a coachingiem

Kluczowa różnica polega na głębokości działania:

Terapia (niezależnie od metody – CBT, schematerapia, gestalt, psychoanaliza) prowadzi do uzdrowienia: sięga do doświadczeń z dzieciństwa, buduje poczucie własnej wartości, uczy zdrowego funkcjonowania w społeczeństwie i kontaktu z własnymi potrzebami.
Coaching dostarcza szybkich narzędzi działających "tu i teraz", bez głębokiego nurkowania w przeszłość.

Obrazowa ilustracja: klient mówiący "pod łóżkiem żyje potwór" u terapeuty usłyszy pytanie o dzieciństwo, u coacha – praktyczną radę "odepnij nóżki od łóżka, żeby nie było miejsca na potwora". Coaching działa dobrze do pewnego poziomu, powyżej którego konieczne jest "kopanie w głąb".

W ramach coachingu pracowała także nad przyjęciem własnej kobiecości i umiejętnością proszenia – wcześniej prośba o pomoc czy prezent wiązała się z przekonaniem, że to oznaka słabości.

Blog jako papierek lakmusowy samooceny

Przejście do prowadzenia blogu okazało się intensywnym testem nieprzepracowanych obszarów psychiki. Początkowa aprobata czytelników z czasem ustępuje miejsca krytyce i hejtowi, który bezlitośnie trafia w każdy słaby punkt. Trzy lata aktywnego przepracowywania reakcji na hejt nauczyły:

tolerancji dla negatywnej opinii jako informacji, a nie ataku,
odłączenia poczucia własnej wartości od zewnętrznej akceptacji (wcześniej silnie związanej z wynikami w szkole i pracy),
przejścia od bycia "pracowitą uczennicą na uznanie" do bycia przedsiębiorczynią wyznaczającą własny kierunek.

Przejście z etatu do własnego biznesu

Kolejnym etapem było przejście z pracy najemnej (senior machine learning engineer) do prowadzenia własnej działalności. Każda duża zmiana – praca zdalna, prowadzenie dwóch projektów jednocześnie, rezygnacja z etatu – wymagała przepracowania obaw i emocji ze specjalistą.

Przedsiębiorczość wymaga codziennego podejmowania ryzyka i trudnych decyzji, co wymaga odpowiedniej bazy psychologicznej. Osoby wychowane w kochających rodzinach mają w tym obszarze naturalną przewagę – otrzymały pozwolenie na bycie sobą. Osoby z doświadczeniem "zdobywania miłości" (typowy profil lękowego osiągacza) muszą tę bazę budować samodzielnie, często właśnie poprzez terapię.

Kto potrzebuje pracy z głową, a kto nie

Terapia jest użyteczna dla każdego, ale nie jest panaceum. Kluczowe warunki skuteczności:

znalezienie specjalisty, z którym czuje się realny postęp i "dobry wibe",
autentyczna gotowość do zmiany – terapia "dla mody" lub "dla zasady" nie przynosi efektu,
otwartość na podważanie własnych przekonań; osoby trzymające się sztywno swojego punktu widzenia nie odniosą korzyści, niezależnie od kompetencji terapeuty.

Nie każdy musi chodzić do terapeuty – są ludzie, którzy systematycznie praktykują samorefleksję i funkcjonują na wysokim poziomie bez pomocy specjalisty. Terapia jednak uczy szerszej tolerancji: na to, że partner może, ale nie musi płacić, że można się komuś nie podobać, że negatywny feedback to informacja, a nie wyrok.

Dlaczego proces trwa tak długo

Powszechne przekonanie, że "dwa lata terapii wystarczą", nie sprawdza się przy dużych ambicjach. Im większy rozwój osobisty, tym więcej nowych warstw psychiki i nowych lęków wymaga przepracowania. Obecnie, w okresie przygotowywania kolejnego dużego przełomu, praca odbywa się równolegle z dwoma lub trzema specjalistami tygodniowo. W okresach większej stabilności potrzeba pracy psychologicznej spada. Wniosek: przy aktywnym rozwoju terapia pozostaje stałym elementem życia, podobnie jak regularna samorefleksja.

Inni specjaliści poza klasyczną terapią

Oprócz psychoterapii i coachingu, doświadczenie obejmowało także:

Numerologię – konsultacja, w trakcie której usłyszała o "znaku miliardera" w swojej karcie numerologicznej, co zbiegło się w czasie z uruchomieniem pierwszego biznesu (kursu Python do analizy danych, rozwiniętego później do skali 40 osób, a następnie do całej akademii). Zastrzega jednak, że miała już za sobą trzy lata terapii, które przygotowały ją na taki impuls.
Sexologa – praca nad licznymi zahamowaniami dotyczącymi seksualności, zainicjowana częściowo potrzebami partnera. Praca z sexologiem to w dużej mierze odkrywanie kontaktu z własnymi potrzebami, ponieważ seks wiąże się bezpośrednio z "chcę". Zalecenie: zacząć raczej od klasycznej psychoterapii, dopiero potem rozważyć tę formę pracy.
Praktyków energetycznych – praca z energetycznymi blokadami, które nie poddają się klasycznej terapii. Stosunek do tej metody pozostaje ambiwalentny ("do końca nie wierzę, ale to działa i jestem gotowa za to płacić") – wybór pozostaje indywidualny.

Koszty terapii

Ścieżka cenowa na przestrzeni ośmiu lat wyglądała następująco:

pierwsze sesje w 2019 roku – 400 hrywien (ze zniżką studencką),
obecny główny terapeut – 50 euro za godzinę,
niektórzy specjaliści – 200–300 dolarów za godzinę,
przy pewności co do rezultatu – gotowość rozważenia nawet 500–600 dolarów za sesję.

Jednocześnie wielu kompetentnych psychologów pracuje w przedziale 20–50 dolarów za sesję (50 minut) – cena nie jest jedynym wyznacznikiem jakości. Sumarycznie przez osiem lat zainwestowano w pracę z głową kwotę liczoną w tysiącach dolarów, która zwróciła się wielokrotnie poprzez rozwój kariery i biznesu.

Jak znaleźć własnego specjalistę

Praktyczne rekomendacje dotyczące poszukiwania terapeuty lub coacha:

Skorzystać z platform/marketplace'ów psychologów (np. Mindly Space i podobne), gdzie dostępne są nagrania wideo specjalistów oraz oceny.
Wyszukiwać psychologów bezpośrednio na Instagramie, szukając osoby, z którą nawiązuje się nić porozumienia.
Pytać o rekomendacje znajomych – to metoda, która w praktyce prowadziła do najdłuższych i najbardziej owocnych współprac.

Nie warto liczyć na rekomendację konkretnego "swojego" specjalisty – dobór terapeuta-klient jest silnie zindywidualizowany pod kątem aktualnych cen i bieżących potrzeb danej osoby.

Wpływ na życie zawodowe i ogólne podsumowanie

Praca z głową wpływa bezpośrednio na funkcjonowanie w pracy – ponieważ praca zajmuje większość życia, a w tym konkretnym przypadku stanowi też pasję i źródło spełnienia. Terapia pomaga między innymi:

odważyć się prosić o pieniądze za swoje usługi i podnosić stawki,
budować zdrowe granice z klientami i otoczeniem,
radzić sobie z poczuciem bycia "oszustem" (syndrom impostora),
nie przyjmować na siebie niezadowolenia innych wynikającego z ich własnych, nieuzgodnionych oczekiwań.

Ogólny wniosek z ośmiu lat doświadczeń: praca z głową – niezależnie od wybranej formy – to inwestycja, która wpłynęła na praktycznie każdą sferę życia: karierę, biznes, relacje, ciało, sen, bliskość i ogólne poczucie spełnienia. Warto przynajmniej jednorazowo spróbować kontaktu z jakimkolwiek specjalistą od pracy z głową, bez obawy, że jest to coś niepotrzebnego lub zarezerwowanego tylko dla osób w kryzysie.